丁
Đinh Nho Hương Sơn · Hà Tĩnh

Tin tức — Đinh Nho

HOÀNG GIÁP ĐINH NHO HOÀN CHIẾT TỰ GIẢI MÃ CHỮ 東,ĐÔNG

hodinh.vn

HOÀNG GIÁP ĐINH NHO HOÀN CHIẾT TỰ GIẢI MÃ CHỮ 東,ĐÔNG Hoàng giáp Đinh Nho Hoàn 丁儒 完, Ông sinh ngày 05-10 năm Tân Hợi niên hiệu Cảnh Trị 9, tức ngày 07-11-1671). ở xã An Ấp, huyện Hương Sơn, trấn Nghệ An (nay là xã Sơn Hoà, huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh). Đinh Nho Hoàn xuất thân trong một gia đình khoa bảng, thân phụ là Đinh Nho Công (丁 儒 功), đỗ Tiến sĩ khoa Canh Tuất (1670), từng giữ chức Tham chính Thanh Hoa, sau thăng lên Thiêm đô Ngự sử triều vua Lê Huyền tông, niên hiệu Chính Hoà (1680-1705). Năm 1700, Đinh Nho Hoàn đỗ Đệ nhị giáp Tiến sĩ xuất thân (tức Hoàng Giáp) dưới thời vua Lê Hy Tông. Khoa thi Hội năm Canh Thìn, niên hiệu Chính Hoà thứ 21 (1700), Đinh Nho Hoàn đỗ Tứ trường trúng cách. Vào thi Đình, ông đỗ Đệ nhị giáp Tiến sĩ xuất thân (Hoàng giáp). Khoa thi này, triều Lê lấy đỗ 19 người, có 1 người đỗ Đệ nhất giáp Tiến sĩ cập đệ Đệ Tam danh (Thám hoa); 3 người đỗ Đệ nhị giáp Tiến sĩ xuất thân (Hoàng giáp) và 15 người đỗ Đệ Tam giáp Đồng Tiến sĩ xuất thân (Tiến sĩ). Đinh Nho Hoàn xếp thứ tư trong danh sách đỗ khoa này, khi ấy ông 30 tuổi.

Hoàng giáp Đinh Nho Hoàn

hodinh.vn

Hoàng giáp Đinh Nho Hoàn (1671-1716), tự là Tồn Phát, hiệu là Mặc Trai, là con thứ ba của Tiến sĩ Đinh Nho Công (1637-1695). (Con rể Nguyễn Trọng Thường của Đinh Nho Hoàn cũng đỗ Tiến sĩ, số phận như bố vợ, cũng đi sứ và mất trên đường đi sứ). Ba ông Công, Hoàn và Thường đã được khắc tên trên bia Tiến sĩ trong Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Năm 1700, Đinh Nho Hoàn thi đỗ Đệ nhị giáp Tiến sĩ xuất thân (Hoàng Giáp); sau đó lần lượt giữ các chức vụ: Hàn lâm viện Hiệu lý, Hiến sát sứ trấn Sơn Tây, Đốc trấn Cao Bằng, Hữu thị lang bộ Lễ, Thượng bảo tự khanh, Phó Chánh sứ sang Thanh. Đặc biệt, trong thời gian làm Đốc trấn Cao Bằng (1704 - 1710), ông đã có công ổn định an ninh (sau khi tập đoàn Lê - Trịnh dẹp đuổi được nhà Mạc khỏi Cao Bằng), sửa đường, phá ghềnh đá trên sông Bằng Giang, mở luồng lạch đến tận biên giới, phát triển kinh tế, thông thương buôn bán với người Hoa..., được người dân tạc bia ca ngợi công đức. Ông còn làm thơ ca ngợi cảnh đẹp Cao Bằng (trong 10 bài thơ Nôm Cao Bằng thập thủ, sáng tác theo thể luật Đường, thỉnh thoảng có câu 6 chữ), làm thơ lục bát khuyên dân chúng “tự sửa mình”, “an cư lạc nghiệp”, “ăn ở trung nghĩa”, “kính thầy”, “anh em hoà thuận”, “tránh rượu chè, trộm cắp”, “làm điều tốt, bỏ điều xấu”... (trong bài vè Hoán tỉnh Châu dân từ). Sau khi qua đời, ông được truy phong Tả Thị lang bộ Lễ, triều đình cho lập miếu tôn thờ và phong sắc là Đắc Đạt Đại Vương. Hiện nay, chưa sưu tập được nhiều thơ văn của Đinh Nho Hoàn. Trước tác có giá trị nhất mà Đinh Nho Hoàn để lại là những sáng tác trên đường đi sứ. Những nghiên cứu của một số chuyên gia cho biết là trong quá trình đi sứ, Đinh Nho Hoàn cũng đã sáng tác nhiều bài thơ Nôm, nhưng đến nay chưa sưu tầm được. Sau khi Đinh Nho Hoàn mất, con rể của ông là Tiến sĩ Nguyễn Trọng Thường đã sưu tập 113 bài thơ, một bài phú, ba bài văn do Đinh Nho Hoàn sáng tác năm 1715, trên đường đi sứ. Nguyễn Trọng Thường đặt tên cho cuốn sách là Mặc Ông sứ tập. Đinh Nho Hoàn đã mất trong thời gian đi sứ. Ngày nay, các học giả còn tranh luận là ông mất trước khi đến Yên Kinh (Bắc Kinh ngày nay), hay sau khi rời Yên Kinh. Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng ông mất đầu năm 1716, sau khi gặp vua Thanh, được Khang Hy quý trọng tài năng. (Về chính thức người ta vẫn coi là ông mất năm 1715). Sau khi Đinh Nho Hoàn mất, nhà Thanh đã không thiêu xác như thường lệ, mà cho ướp, đặt vào trong quan ngoài quách, để Sứ bộ ta chở về nước (cả đi đường bộ, đường thuỷ mất khoảng 9 - 10 tháng) và ngày 27 tháng 12 (âm lịch, khi ấy đã là 1716) năm Khang Hy thứ 55, Hoàng đế nhà Thanh đã sai Bộ Lễ soạn văn và lễ tế. Văn tế có đoạn viết (Bản dịch của Viện nghiên cứu Hán - Nôm): …Đi sứ đến triều đình ta để tỏ việc đại nghĩa Vua thương người quá cố, đó là lòng nhân sâu quan tâm đến nơi xa Ông phụng mệnh quốc vương nước ông Từ phương xa vượt biển trèo non Hồ Động Đình bái tạ ngắm trời Công việc ấy vừa xong xuôi Sao ông đã rời cõi thế Trẫm nay vô cùng thương tiếc Ta đặc ban cho ông lễ phúng Để thoả lòng ở cõi U Minh Than ôi! Núi sông xa cách, ruổi rong nơi trạm dịch hoang vu Tận trung mà hy sinh tính mệnh, hồn về đất cũ Ông linh thiêng hãy còn quanh quất Xin kính cẩn nhận lễ tế này. Di sản của Đinh Nho Hoàn để lại không nhiều, nhưng được đánh giá rất cao. Nhận xét về thơ Đinh Nho Hoàn, bộ sách Tổng tập văn học Việt Nam, NXB Khoa học xã hội, năm 2000, do Bùi Duy Tân chủ biên, tập 6 (Văn học thời Trịnh - Nguyễn phân tranh), trang 315 viết: “Thơ Đinh Nho Hoàn nhuần nhị, ngọt ngào, chứa chan những tình cảm, ý vị đẹp đẽ, thể hiện nồng nàn lòng yêu quê hương đất nước và niềm tự hào dân tộc”. Chúng ta không rõ trong đời mình, Hoàng Giáp Đinh Nho Hoàn đã sáng tác bao nhiêu thơ, văn, nhưng ngày nay chỉ còn biết đến cuốn Mặc Ông sứ tập, năm bài thơ chữ Hán trong sách Toàn Việt thi lục của Lê Quý Đôn, một số bài thơ, ca chữ Nôm ông sáng tác khi làm quan ở Cao Bằng, như 10 bài thơ Đường vịnh các cảnh đẹp Cao Bằng (Cao Bằng thập thủ), 148 câu lục bát trong bài Hoán tỉnh châu dân từ (Lời kêu gọi dân châu thức tỉnh)... Các bài thơ còn lưu lại hiện nay của Đinh Nho Hoàn, theo tôi nghĩ, có lẽ chỉ là một phần nhỏ so với số lượng thơ ông đã sáng tác trong suốt cuộc đời mình. Rất may là chúng ta còn được thưởng thức tập Mặc Trai sứ tập, (Nhà xuất bản Văn học - 2009), do nhà ngoại giao Đinh Nho Liêm cùng các cộng sự giới thiệu 93 bài thơ luật Đường trích từ 117 bài trong Mặc Ông sứ tập và chắc chắn đó cũng là những bài thơ cuối cùng của Đinh Nho Hoàn. Đinh Nho Hồng

XÂY DỰNG NHÀ THỜ DÒNG HỌ ĐINH NHO, HƯƠNG SƠN, HÀ TĨNH

hodinh.vn

Xây dựng nhà thờ họ là một sự kiện mang đậm ý nghĩa văn hóa và tinh thần, thể hiện lòng biết ơn và sự tôn kính sâu sắc đối với tổ tiên. Đây không chỉ là nơi thờ cúng, mà còn là biểu tượng của sự đoàn kết và gắn bó giữa các thành viên trong dòng họ.

Họ Đinh Hà Tĩnh xưa và nay

hodinh.vn

NGƯỜI HỌ ĐINH HÀ TĨNH XƯA VÀ NAY Họ Đinh Nho ở Hà TĨnh, xuất phát từ một họ lớn ở Ninh Bình. Gặp thời loạn lạc bà Hoàng Quý Thị cùng 4 người con trai là Đinh Phúc Diên, Đinh Phúc Tiên, Đinh Phúc…(không rõ tên?) và Đinh Phúc An chạy vào đất Hoan Châu. Tới Nghi Lộc - Nghệ An.

NGƯỜI DÒNG HỌ ĐINH NHO, HÀ TĨNH LÀM KINH TẾ GIỎI

hodinh.vn

NGƯỜI HỌ ĐINH NHO, HÀ TĨNH LÀM KINH TẾ GIỎI Thanh niên 8x con cháu dòng họ Đinh Nho Hoàn Với 2.000m2 đất nhưng nhờ áp dụng công nghệ hiện đại, người thanh niên 8X ở Hà Tĩnh bỏ túi nửa tỷ đồng mỗi năm từ cây dưa lưới. Sau nhiều năm bươn chải với nhiều ngành nghề kinh doanh, anh Đinh Nho Quỳnh (SN 1984, trú tại xã Yên Hồ, huyện Đức Thọ, Hà Tĩnh) đã khiến người dân địa phương ngỡ ngàng khi trở về “làm bạn” với nghề nông.

Tinh Thần Thể Thao Rực Lửa của Người Họ Đinh: Từ Truyền Thống Đến Hiện Đại

hodinh.vn

Trong suốt chiều dài lịch sử Việt Nam, dòng họ Đinh không chỉ nổi tiếng với những đóng góp to lớn trong lĩnh vực chính trị, quân sự mà còn ghi dấu ấn trong lĩnh vực thể thao. Từ những hoạt động thể thao mang tính truyền thống đến những thành tích ấn tượng trong các môn thể thao hiện đại, người họ Đinh luôn thể hiện tinh thần thượng võ, sự kiên trì và khát vọng vươn lên. Từ xa xưa, người họ Đinh đã coi trọng việc rèn luyện sức khỏe và tinh thần thượng võ. Các hoạt động như võ thuật, đấu vật, đua thuyền, và các trò chơi dân gian không chỉ là hình thức giải trí mà còn là phương tiện để rèn luyện thể lực, kỹ năng chiến đấu và tinh thần đồng đội. Tinh thần này được truyền từ đời này sang đời khác, góp phần tạo nên những cá nhân mạnh mẽ, dũng cảm và sẵn sàng đối mặt với mọi thử thách. Đóng Góp Trong Các Môn Thể Thao Hiện Đại Ngày nay, người họ Đinh tiếp tục khẳng định vị thế của mình trong các môn thể thao hiện đại. Rất nhiều vận động viên (VĐV) họ Đinh đã đạt được những thành tích đáng tự hào ở các giải đấu quốc gia và quốc tế.

Hội thảo khoa học: Hoàng giáp Đinh Nho Hoàn - Thân thế và sự nghiệp

hodinh.vn

Sáng ngày 14/11/2015 tại Hương Sơn, Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch Hà Tĩnh phối hợp với UBND huyện Hương Sơn - Hà Tĩnh, Ban liên lạc họ Đinh Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học: "Hoàng giáp Đinh Nho Hoàn - Thân thế và sự nghiệp". Đến dự hội thảo có PGS.TS Đinh Quang Hải - Viện trưởng Viện Sử học

Đinh Nho Hoàn - Một Đốc trấn tài năng Thứ 6, 15/06/2012 | 11:00:00 [GMT +7]

hodinh.vn

Đinh Nho Hoàn tự là Tồn Phúc, hiệu Mặc Trai, là con thứ ba của cụ Đinh Nho Công và phu nhân Đặng Thị (xã Sơn Hoà, huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh). Đinh Nho Hoàn, sinh ngày 05/10 năm Tân Hợi, niên hiệu Cảnh trị 9 (tức 07/11/1671). Từ nhỏ Đinh Nho Hoàn đã thông minh, hiếu học, được cha kèm học nên ông có ý thức học từ nhỏ và rất chăm chỉ học tập, lớn lên ông được về kinh thụ giáo với nhiều bậc danh sư. Năm 30 tuổi đỗ Đệ nhị giáp Tiến sĩ xuất thân (tức Hoàng giáp) khoa Canh Thìn niên hiệu Chính Hoà thứ 21 (1700). Về sự kiện này, Đinh Nho Hoàn đã viết: ‘‘Cha mẹ tôi có 12 con, Mặc trai tôi là thứ ba. Khoa Canh Thìn 30 tuổi thi Hội đỗ thứ hai, vào thi Đình được ban Đệ nhị giáp (Hoàng giáp). Tháng trọng thu (tháng 8) năm Nhâm Ngọ (9/1702) phụng sai Sơn Tây xứ. Tháng mạnh thu (tháng 7) năm Giáp Thân (8/1704) phụng sai đốc trấn Cao Bình)…”.