Đinh Nho Tiêu · Những áng văn thơ

Nỗi nhớ quê hương Niềm hoài hương của một đời lưu lạc

Tuyển tập những bài thơ và áng văn mà cha tôi, một người con xa xứ, đã gửi gắm trọn nỗi mong chờ, niềm sầu muộn và hy vọng một ngày được trở về với đất nước Việt Nam.

Ký tên Hồng Lĩnh — Đinh Nho Tiêu, những áng văn thơ này được viết tại Paris, trên đất Lào và tại Việt Nam, từ năm 1986 cho đến lần đầu tiên ông trở về quê hương sau hơn nửa thế kỷ xa cách. Tất cả được gom lại nơi đây bằng nguyên văn tiếng Việt, đúng như khi ông đặt bút viết nên.

Lạc mất một quê hương

Paris · 1998

Tiếng lòng của một người tuy chưa từng cất bước ra đi, mà đã hoá thành kẻ tha hương vĩnh viễn.

Chưa một lần ra đi Sao nhủ lòng ra đi là vĩnh-biệt Chưa một lần nói phân-ly Sao hò hẹn một lần trở lại viếng thăm Chưa một lần về thăm quê Giữa Quê Hương muà ly-loạn Chưa một lần về thăm Huế Dưới Thiên Mụ ngồi khóc những điêu tàn... Không ! Ta chỉ thấy lá vàng rơi trên đất khách Mắt Mẹ già u-uẩn ngấn lệ mong chờ Không ! Ta chỉ thấy lòng ta sầu vời vợi mỗi độ Xuân sang Và khóc lặng lẽ bên những cánh hoa vàng Không ! Ta chỉ thấy trên những nấm mồ viễn-xứ Đã tàn đi bao giấc mộng trở lại với Quê Hương Ta không đi !!! Sao bỗng trở thành người viễn-xứ Ta chưa về !!! Sao như lạc mất một Quê hương Quê Hương ơi !!! Nhỏ lệ xuống khóc thầm Cho một kiếp nổi trôi trong cuộc đời lưu lạc Da đã nhăn, mắt đã mờ, tóc hầu chớm bạc Ta mong về đợi chết giưã Quê hương Ta chờ đợi... bao năm rồi ta chờ đợi Nưả đời người hay trọn kiếp mãi phiêu linh !!!!

Đinh Nho Tiêu — Paris, 1998

❀ ❀ ❀

Hoài Xuân

Paris · 1986

Bài thơ đầu tiên của thuở lưu vong, khi tiết trời xứ lạ làm sống dậy nỗi nhớ quê nhà.

Đời người có mấy mùa Xuân Hương Xuân chưa dứt, tình Xuân đã tàn Mưa Xuân lướt nhẹ trên ngàn Gió Xuân rong ruổi theo đàn bướm bay Mùa Xuân trở lại nơi nầy Vườn xuân đã mấy lần thay lá cành Mộng Xuân thấp thoáng mong-manh Hoa Xuân đã nhạt đoạn cành dở dang Nàng Xuân hải-ngoại bẽ bàng Hoài Xuân mộng cũ phũ phàng tháng năm……

Hồng Lĩnh — Đinh Nho Tiêu — Paris, 1986

Vườn thu giọt nắng uá vàng Sương thu héo hắt bàng hòang cỏ cây Gió thu lạnh buốt vai gầy Mưa thu lác đác chim bay cuối trời Trăng thu vắng lặng bồi hồi Mây thu phiêu bạt gọi người gió mưa Lá thu lớp lớp đong đưa Nắng thu chất ngất mây thưa xám buồn Tình thu dằng dặc trong hồn Tàn thu chỉ thấy lá còn rụng rơi Rừng thu dõi bóng chim trời Hoài thu chợt nhớ một người cuối thu …

Hồng Lĩnh — Đinh Nho Tiêu — Paris, cuối thu, 29.10.1992

❀ ❀ ❀

III

Cuối một muà đông, Tuyết vẫn bay

Paris · cuối đông, tháng 3 năm 1993

Đến cả giọt nước mắt của những cánh chim lạc loài cũng khóc thương cho miền đất cũ.

Cuối một muà đông Tuyết vẫn bay Hàng cây trụi lá dưới thông gầy Gió về se sắt hoài nhung nhớ Tâm sự bao ngày thoảng đắng cay Mênh mông tuyết trắng phủ đồi sương Mịt mờ phơ phất rụng bên đường Bước đi một bước nghe tan vỡ Mặt hồ băng giá cứng như gương Vài con chim biển lạc đây Soãi cánh chao nghiêng ngược gió lay Soi bóng cố tìm vùng biển mặn Ngời ngời in bóng cả trời mây Thơ thẩn dừng chân lắng tai nghe Tiếng nói loài chim lạc nẻo về Chừng như trên tuyết nghe rơi nhẹ Nước mắt thú cầm cũng nhớ quê

Hồng Lĩnh — Đinh Nho Tiêu — Paris, cuối đông 1993

❀ ❀ ❀

Người đi biền biệt phương nao

Xuân Quý Dậu · Paris · 1993

Hình bóng người ra đi về phương trời vô định — và lời nguyền không bao giờ phụ bạc quê hương.

Người đi biền biệt phương nao Em ơi ! chốn cũ Trăng Sao uá vàng Mưa rơi giọt lệ của nàng Hay dòng nước mắt bàng hoàng gối chăn Đêm khuya trở giấc băn khoăn Thương thương, nhớ nhớ khôn ngăn nỗi sầu Chao ôi ! mộng cũ tình đầu Ngược dòng dĩ vãng bạc mầu tóc tơ Gặp nhau hẹn ước trong mơ Thôi em ! một chút tình hờ đã phai Hay là giọt lệ trang đài Ngày xưa khóc ngất cho hoài dấu yêu Từ xa bến nước cô liêu Bàng hoàng thấp thoáng trăm điều nhớ thương Anh đi ghép mộng đêm trường Em về gói gém yêu thương héo gầy Thời gian trái đắng truông mây Trao nhau nỗi nhớ khôn khuây bão lòng Khi nào gió thổi mênh mông Tình yêu ngỡ chết bềnh bồng nổi trôi

Hồng Lĩnh — Đinh Nho Tiêu — Paris, 1993

Không mơ đến một thiên-đàng Không cầu mong lấy niết bàn thảnh thơi Chỉ xin trọn kiếp làm người Quê hương đừng lỗi với lời nguyện xưa.

Hồng Lĩnh — Đinh Nho Tiêu — Xuân Quý Dậu, 1993

❀ ❀ ❀

Một tối Giao Thừa trên xứ lạ

Paris · 1990

Đêm Giao Thừa nơi đất khách, và bóng dáng người mẹ năm nào cũng nhóm lên ngọn lửa hồng chờ con.

Một tối Giao Thừa trên xứ lạ Nửa đời lăn lóc chốn tha phương Ngoài kia sương-Tuyết buông hờ hững Trong này buốt giá đón Xuân sang Nhắp chén rượu Xuân nghe vị nhạt Củi trong lò sưởi thoảng hương xưa Mẹ ơi ! đốt lá mười đông cũ Sưởi ấm hồn con chốn viễn-phương Con ngỡ hồn say trong trường mộng Lần bước quay về kịp đón Xuân Trong khu vườn rộng bên nồi bánh Mẹ vẫn hằng năm nhóm lửa hồng Khói Pháo nhà ai thoảng gió đưa Chiêng Trống vang lên báo Giao Thừa Mẹ ngỡ rằng con không về kịp Thắp nén nhang Trầm ấm nhà xưa Nghe con kể chuyện người ly khách Nghe Mẹ hằng đêm Mẹ ngóng con Khói Hương nghi ngút mờ nhân ảnh Trong căn nhà vắng lệ trào tuôn Một thoáng dư hương hỡi ơi tàn ! ! ! Một trời hy vọng rồi cũng tan Hương xưa mộng cũ niềm hư ảnh Nước mắt Mẹ già theo khói lan .......

Hồng Lĩnh — Đinh Nho Tiêu

Và bài thơ song hành — « Một sáng mùa xuân, trên xứ lạnh » :

Một sáng mùa xuân, trên xứ lạnh Đất trời chưa nở đóa hoa tươi Sương mờ Tuyết phủ trên cành lá Ánh điện soi đường thay nắng tơ Em ạ ! Anh mơ về một nẻo Một nẻo đường quê nắng mai hồng Tre xanh lả ngọn, đang chờ đón Pháo đỏ Cúc vàng dưới bước em Đình-Trung rộn rã ngày hội Tết Trầm hương xông ngát khắp không gian Một vài bô lão trên sập gụ Trà rượu đầu Xuân ngắm Mai Đào Vài cô thôn nữ như e ấp Khoe tuổi xuân-xanh với xóm làng Rộn ràng đàn bé tay cầm pháo Ríu-rít ông bà ở phương mô Em ạ ! Nhà ta cuối làng "Gôi" Dưới rặng Tre xanh bên khóm Trúc Sau giàn Thiên-lý, rào Dâm Bụt Một căn nhà nhỏ, liếp Bầu thưa Bến đò Lệ thủy tiễn ta đi 48 năm xưa mộng ước gì Ngủ trên vai Mẹ anh nào biết Đất khách quê người chuyện biệt-ly Hãy đốt lên em dây pháo Tết Đón người viễn-xứ trở về quê Đứa bé ngày đi trên bến nước Ngày về như về giữa cơn mê .........

Hồng Lĩnh — Đinh Nho Tiêu — Paris, 1990

❀ ❀ ❀

Cuối một muà xuân

Kỷ niệm ngày trở về Savannakhet · 1994

Dưới cội mai vàng, đất nước quê hương ấp ủ trong tận đáy lòng người viễn xứ.

Dưới cội Mai vàng in dấu chân Hai mươi năm cũ mấy phong trần Vàng hoa năm cánh khoe hương sắc Nở ở bên đường, cuối mùa Xuân Đã mấy mùa xuân không trở về Trở về làn gió thổi lê thê Quẩn quanh chân bước trong vườn vắng Thả hồn đuổi mộng cuối đam mê Đam mê vào tận chốn phiêu bồng Tìm cánh hoa vàng trước gió đông Chờ mầu nắng mới trên ngàn lá Muôn trùng cách trở nhớ nhau không?!!! Khung trời tuổi nhỏ thoáng đâu đây Cánh bướm nhà ai rủ nhau bay Ngày xưa Mai nở trong rừng thẳm Ta xa, sao hoa mọc chốn nầy?? Mỗi một căn nhà một cội hoa Hỏi ra đất nước trong tim ta Chắt chiu sưởi ấm hồn viễn xứ Một thoáng ngậm ngùi hỡi thiết tha!!!! .....

Hồng Lĩnh — Đinh Nho Tiêu — Savannakhet, 1994

❀ ❀ ❀

VII

Hai ta cùng về

Savannakhet, Lào · ra đi năm 1976, trở về năm 1994

Hai mươi năm sau, trên bến sông xưa, gặp lại người mẹ già mòn mỏi đợi chờ.

Sau hai mươi năm Lặng yên bão tố Nắng vẫn khô người Mưa như thác đổ Có người khách lạ Trên bến sông xưa Nước vẫn vơi đầy Hoa lá đong đưa Gặp lại mẹ già Tuổi đời còm cõi Mới hay rằng mình Đợi chờ mòn mỏi Vũng nước bên đường Như còn ghi lại Một khoảng trời xanh Cuả thời thơ dại Thành phố buồn thiu Thì thầm than thở Viết bài thơ sầu Cho người tình lỡ Không gian xa vắng Thời gian lê thê Bao giờ em nhỉ Hai ta cùng về

Hồng Lĩnh — Đinh Nho Tiêu — Savannakhet, 1994

❀ ❀ ❀

VIII

Mùa xuân trên Quê Hương

Mùa xuân đầu tiên trên quê hương · sau 56 năm xa cách

Cuối cùng đã trở về, giữa những danh thắng yêu dấu của đất nước Việt Nam, sau năm mươi sáu năm.

Chén rượu đầu Xuân ấm cả lòng Tràng-Tiền Thê-Húc nắng mênh mông Hoàng-Mai Thiên-Mụ vàng trước cổng Bích-Đào Văn-Miếu đỏ trong sân Mã-Yên Bích-Động mầu non nước Tây-Hồ Hoàn-Kiếm mảnh gương trong Cuộc đời lưu lạc mừng chưa cạn Thoáng nghe ly biệt lại nhớ mong !!!! .

Hồng Lĩnh — Đinh Nho Tiêu

❀ ❀ ❀

Mùa Xuân lại về

Truyện ngắn · cuộc trở về với đất tổ quê cha

Một thiên truyện. Sau hơn năm mươi năm phiêu bạt, Hoàng cuối cùng vượt sông Mékông để tìm về mảnh đất của cha ông, giữa thực và mộng, trong một sớm Giao Thừa.

Sáng mồng một Tết, tại tỉnh Savannakhet Hoàng vừa bước chân ra khỏi nhà, căn nhà cũ ở xóm chùa Bảo Quang, xuất hành cho một năm mới, một năm mà anh đã chờ đợi gần hai chục năm qua, một chặng đời như vừa lật sang trang. Kể từ ngày ra đi, tỉnh lỵ này, bến sông này, anh đã âm thầm bỏ nó lại sau lưng như trốn chạy trong một cơn biến động, mà sau này đôi lúc ngồi suy gẫm lại, anh ngẫm nghĩ phải chăng đó chỉ là một cơn chuyển mình của lịch sử, mà trong qúa trình Lịch Sử của cả một dân tộc, thì có bao nhiêu là biến động đổi thay.

Hôm nay anh về đây đã qua rồi những cơn bão lộng, những cánh chim tan đàn lại tìm về chốn cũ, may mắn thay qua những nổi trôi, anh vẫn giữ vẹn một tấm lòng son sắt, không tủi thẹn khi quay về, nơi đây tỉnh Savannakhet của một thời thơ dại, của một thời lưu lạc đã trôi qua trên đất Lào. Hôm nay nơi đây cũng là trạm đầu tiên anh mượn đường tìm về Quê Cha Đất Tổ, tìm về mảnh đất Quê Hương mà trên 50 năm trời lưu lạc ở xứ người, hôm nay anh mới thật sự quay về.

Chỉ vừa cách đây hai ngày thôi, trên một chuyến đò ngang nối liền hai bờ sông Mékông Lào-Thái, trong một buổi sáng gió lồng lộng thổi, trong tiếng máy tầu chạy xình xịch, chen lẫn tiếng cười nói huyên thiên mà ban đầu cứ ngỡ là người Lào hay người Thái Lan. Ngày xưa trong cảnh buôn bán này tuyệt đối không hề có bóng dáng người Việt vì luật pháp không cho phép, thế mà ngày nay tầu vừa rời bến thì cười nói bằng tiếng Việt đã dòn dã râm ran.

Những cành Mai rừng to lớn hoa nở vàng thắm đứng sừng sững ngay bực tam cấp dẫn lên chánh điện như có một sức lôi cuốn kỳ diệu. Ôi ! những cành Mai của một thời thơ dại, đã bao nhiêu năm rồi xa vắng, có bao giờ mỗi độ Xuân về Tết đến, trước ngôi chùa Bảo Quang này lại thiếu đi những cành Mai ? Anh đứng ngẩn ngơ trước những đóa hoa vàng — hay cây cỏ cũng như người khi đem trồng trên đất lạ.

Hồng Lĩnh — Đinh Nho Tiêu

Những lũy tre xanh

Hà Nội · đầu xuân 2000 — viết cuối tháng 3.2003

Cảm xúc trước Lăng giữa Quảng trường Ba Đình, buổi đầu thiên niên kỷ : những phiến đá, những đoàn người, và triệu triệu anh linh của một dân tộc.

Đầu xuân năm 2000, đầu thiên niên kỷ Giữa nắng Ba Đình đất trời lồng lộng Những lũy tre xanh, như bao trùm một giải Quê hương Những phiến đá khắp nẻo đường đất nước Đã tụ hội về nơi đây, xây lũy đắp thành — Nơi cất dấu một hình hài thế kỷ Kìa những nén nhang thơm được thắp lên Kìa những đoàn người, từ mọi miền đất nước Cả những đứa con, lưu lạc bốn bể năm châu Lặng lẽ xếp hàng bước vào thăm viếng Như những đoàn quân đang diễn hành thầm lặng Của những bước đi Lịch Sử hôm nào Ôi !!! Triệu triệu con tim thắt nghẹn Đâu phải chỉ mình ta nhỏ lệ, trên những phiến đá hoa cương này Người nằm đó tĩnh lặng như đã từ ngàn năm trước Lung linh mờ ảo — như lịch sử — của xa xưa hiện về Tất cả bỗng nhạt nhòa, đâu đây hàng hàng lớp lớp những con người Đã nằm xuống, đắp xây cho một vinh quang Đã theo một cánh tay, trên bước đường giữ nước và dựng nước Đã về đây, đã về đây, thân thương tình đất Mẹ Nơi đây không phải chỉ riêng Người Mà còn hàng triệu triệu anh linh của những Anh hùng vị quốc Đã một thời nằm xuống cho đất nước tồn vinh… … là kẻ cuối cùng phải rời nơi — Ngàn thu vĩnh biệt — Ta thấy như hàng hàng triệu triệu anh linh, níu bước chân ta Kẻ dương trần, người chín suối, bão bùng mưa lệ !!! Giã biệt Người ngàn thu làm nên một lịch sử vẻ vang Để cho cả một dân tộc kiêu hãnh bước vào thiên niên kỷ Đầu xuân năm 2000 giữa nắng Ba Đình Đất trời lồng lộng, ta thấy lòng mình như trải rộng cùng với quê hương…

Hồng Lĩnh — Đinh Nho Tiêu · 3 giờ sáng, cuối tháng 3.2003

Người con gái bến Thủy

Thành phố Vinh · Tết năm 2000

Một cuộc tương ngộ thoáng qua nơi bến Thủy, bên giọng nói êm đềm của quê hương Nghệ Tĩnh — gởi người con gái bán kẹo Cu-Đơ.

Chuyện chúng mình xôn xao Như ngàn nụ hoa Đào Của một mùa Xuân muộn Nhịp sông hồ lôi cuốn Phong ba ta về đây Quán khách bến vơi đầy Ngỡ ngàng trong tương ngộ Em cho là phận số Bến Thủy ta gặp em Chia giọng nói êm đềm Của quê hương Nghệ Tĩnh Ôi ! chuyện thành phố Vinh Ngàn đời ta không đợi Nhưng tình em vời vợi Trong một sáng xuân hồng Ta muốn em lấy chồng Để lòng ta tưởng nhớ Chuyện mình trả muôn thuở Quê hương gởi lại em Người con gái Bến Thủy Chuyện chúng mình xôn xao Như ngàn nụ hoa Đào Của một mùa xuân muộn……

Hồng Lĩnh — Đinh Nho Tiêu · « Gởi người con gái Bến Thủy, bán kẹo Cu-Đơ »